Hava Kalitesi ve Gürültü Modellemesi
Hava kalitesi; ulaşım, ısınma, sanayi ve inşaat gibi insan kaynaklı yüklerin yanı sıra orman yangını, toz taşınımı ve volkanik emisyon gibi doğal olaylarla da etkilenir. Yerinde ölçüm, o anki derişimi sayısal olarak belgeler; modelleme ise emisyon, rüzgar ve arazi yapısı arasındaki ilişkiyi kurarak etki alanını, hassas alıcıları ve farklı senaryoları öngörülebilir biçimde tartışmanıza yardımcı olur.
Ölçüm ve model birlikte nasıl kullanılır?
Model çıktıları, gerçek dünya koşullarında doğrulanmadığında tek başına yeterli olmayabilir. Aynı projede planlı imisyon veya gürültü ölçümleri, modelin varsayımlarını sınar ve rapor güvenilirliğini artırır. Talyatest tarafında emisyon ve çevresel ölçümlerle model girdilerinin uyumlu hazırlanması hedeflenir.
- Ölçüm: mevcut durumun kanıtlanmış fotoğrafı
- Model: kaynak değişimleri ve «ne olur?» senaryoları için çerçeve
- Birlikte kullanım: izin ve ÇED dosyalarında daha tutarlı teknik hikâye
Hava kalitesi dağılım modellemesi
Tesis çevresinde gaz ve partikül halindeki kirleticilerin yer seviyesindeki derişimlerini tahmin etmek için yayılım (dispersiyon) modelleri kullanılır. Türkiye’de sanayi kaynaklı hava kirliliği mevzuatı ve izin/ÇED uygulamalarında sıklıkla Gaussian tabanlı çözümler tercih edilir; AERMOD bu sınıfta, orta ölçekli saha çalışmalarında yaygın biçimde referans alınan bir araçtır.
Model; baca veya alan kaynaklarından çıkan kütlesel debiler ile saatlik meteoroloji (rüzgar, sıcaklık, stabilite) ve topografya verisini bir araya getirir. Çıktılar; seçilen alıcı noktalar veya ızgarada saatlik, günlük ve yıllık ortalama konsantrasyonlar ve gerektiğinde harita ve tablo biçiminde sunulur.
Tipik çalışma adımları
- İnceleme alanı, alıcılar ve kaynak envanteri netleştirilir.
- Dağılım alanı için koordinat ve yükselti bilgisi ile meteoroloji seti hazırlanır.
- Kaynak geometrisi, çıkış hızı, sıcaklık ve emisyon debisi tanımlanır.
- Model koşumu yapılır; sonuçlar yönetmelik eşikleri veya proje kriterleriyle karşılaştırmalı yorumlanır.
- Gerekirse kapasite artışı, filtre yatırımı veya mevsimsel koşullar için alternatif senaryo üretilir.
Baca gazı ve imisyon ölçümleri için Emisyon Ölçümleri sayfamızdaki hizmetlerle entegre planlama yapılabilir.
Gürültü modellemesi
Endüstriyel tesis, taşocağı, enerji üretimi veya yol/trafik kaynaklarında; ölçüm yapılmadan önce veya ölçümle birlikte akustik yayılım hesaplarıyla gürültü düzeylerinin haritalanması mümkündür. Amaç, etki alanı içindeki konut, okul veya diğer hassas kullanımlar için seviyeleri kabaca öngörmek, ekran duvarı veya kaynak azaltımı gibi önlemleri sayısal olarak denemek ve izin başvurusuna teknik ek hazırlamaktır.
- Kaynak gücü, çalışma saatleri ve coğrafi yayılım varsayımları
- Arka plan gürültüsü ile birleştirilmiş toplam seviye yaklaşımı (proje ihtiyacına göre)
- Yerinde akustik ölçüm ihtiyacı için Gürültü ve Akustik Ölçümler sayfası
Yasal ve teknik çerçeve (özet)
- Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve ilgili izin/ÇED beklentileri
- Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği kapsamındaki değerlendirme ve raporlama ihtiyaçları
- Laboratuvarımızın TS EN ISO/IEC 17025 çerçevesindeki ölçüm ve analiz hizmetleriyle uyumlu veri üretimi